Op groene weilanden is het lekker grazen

(tags: )


Daniel Termont - Filip Watteeuw - Elke Decruynaere - Tom Balthazar
Daniel Termont, Filip Watteeuw, Elke Decruynaere en Tom Balthazar
© ID/Frederiek Vande Velde

Als relatief nieuwe, jonge partij vol ambitie voor verandering neemt de N-VA voor het eerst deel aan de federale regering. We maakten er, net zoals eerder in Vlaanderen en in vele gemeenten, kennis met de realpolitik: het feit dat je verandering enkel van binnenuit kan realiseren, dat je compromissen moet maken en soms moet meestappen in het machtsspel van de traditionele partijen die dit land al 187 jaar besturen. Dat is een evenwicht dat soms moeilijk te bewaren is. We zijn geen blozende maagden op dat vlak, maar wel bijzonder trots op de resultaten die we op die korte tijd al kunnen voorleggen.

Ook Groen is als jonge, niet-zuilpartij, geconfronteerd met die evenwichtsoefening. Terwijl zij zich de moral high ground toe-eigenen op vlak van politieke vernieuwing en de ultieme maagdelijkheid claimen, hebben ook zij reeds mee bestuurd en bedienen ze zich van dezelfde methodes zoals elke andere partij die zij net dat verwijten. Dat Groen soms van dat slappe koord aftuimelt, zagen we al in de vorige edities van deze reeks #toenmetgroen. We zagen hoe een groene staatssecretaris met een waar obesitas-kabinet mee Brusselse graai-vzw’s oprichtte, lijstten op hoe Groen aan politieke benoemingen doet, en bekeken het gebrek aan transparantie en financiële deugdelijkheid van fractieleider Kristof Calvo.

Vandaag bekijken we hoe dat in z’n werk gaat op het lokale niveau, waar de vele goedmenende vrijwilligers en lokale mandatarissen ook geconfronteerd worden met de realpolitik van een partij die de ambitie heeft om mee te besturen en dat ook doet. Is Groen daar zoveel zuiverder in de leer dan de traditionele partijen? Realiseert Groen daar een andere, properdere politiek? Hoegenaamd niet. Welkom op de groene weilanden.

Gent, waar Groen de macht omarmt en zichzelf tegenkomt

In Gent was Groen in de vorige legislatuur een sterke en mondige oppositiepartij in een door de socialisten gedomineerde stad. Onder het motto “if you can’t beat them, join them” vormde Groen in 2012 een kartel met de sp.a, die dan al een kwarteeuw aan de macht was. Samen behaalden ze een absolute meerderheid, waarbij de trouwe groene achterban zorgde voor een stevige versterking van de partij in zetelaantal. Het kartel vormde een coalitie met de (mathematisch) overbodige partner Open Vld. Een nieuwe generatie enthousiaste en wereldverbeterende groenen kwam onder leiding van Filip Watteeuw en Elke Decruynaere terecht in een andere wereld: de tentakels van de macht, vastgeklonken aan een übertraditionele verzuilde machtspartij.


Steven Vromman
Steven Vromman © ID/Frederiek Vande Velde

Wie in die wereld het meest z’n ogen opentrok, is ongetwijfeld Steven Vromman, beter bekend als Low Impact Man. In de gelijknamige Canvas-serie zag heel Vlaanderen hoe deze ecologische fanaticus zijn ecologische voetafdruk tot een minimum trachtte te beperken en hierbij voor een dilemma kwam te staan wanneer hij moest kiezen tussen het laten verkleumen van zijn kinderen, en het toch maar verbruiken van dat kleine beetje energie. En hoe hij zijn vrolijk spelende zoontje een schuldgevoel aanpraatte met de woorden “Weet jij wel dat legostenen eigenlijk van aardolie gemaakt worden?”

Ook al hoop je wellicht dat zo’n fundamentalist nooit de macht krijgt om iedereen aan deze radicale visie te onderwerpen, toch heb ik best veel sympathie voor de man. Hij is namelijk niet alleen een oprechte idealist, en tout court een sympathieke vent in de omgang. Bovenal heb ik alle sympathie voor zijn oprechte verbazing over zijn stappen in de politieke wereld, de dilema’s die hij ervaart wanneer zijn partij de realpolitik bewandelt, en de eerlijkheid waarmee hij die beschrijft op zijn website.

Interessant is zijn eerste indruk bij de verdeling van de eerste reeks mandaten tijdens de eerste gemeenteraad. Zo krijgt hij mandaten in de schoot geworpen in de algemene vergadering van het Festival Van Vlaanderen – Gent, vzw REGent en Sodiganda, en in de raad van bestuur van Ivago, vzw Digipolis en REGent. Dat er in de raad van bestuur van REGent, een vzw die rationeel energiegebruik stimuleert, maar liefst 10 politici zitten, wekt zijn verbazing op: “Als nieuwkomer vraag ik me wel af of het soms niet met een beetje minder kan”, schrijft hij. Het lijkt me een understatement.

103 groene postjes in Gent, mag iets minder zijn?

Hij beschrijft hoe zijn partij, Groen, met 103 postjes haar deel opeist van de liefst 470 zitjes (in een later stuk heeft hij het over 550 zitjes) in 258 organen van in totaal 81 aan de Stad Gent gelieerde organisaties. Ook deze idealist zal zijn gemeenteraadsmandaat combineren met drie bezoldigde mandaten, als part of the job. De copieuze diners en cadeautjes laat hij aan zich voorbijgaan, maar oprecht is zijn verbazing als hij blijkbaar de enige is die de bezoldiging van 185 (!) bestuurders van TMVW niet goedkeurt. Van #hetkananders is maar weinig te merken in dit immense kluwen van Gentse nevenorganisaties waar wel eens in mag gesnoeid worden. De eenzame strijd van Vromman wordt niet versterkt door zijn partij.

Misschien heeft Groen daar wel haar redenen toe. Zo schuift Elke Decruynaere als schepen nog 4.430 euro/jaar bij Hogeschool Gent, Filip Watteeuw 7.247 euro/jaar bij TMVW/Farys en gemeenteraadslid Dirk Holemans zo’n 10.000 euro/jaar bij tal van politiek aangeduide mandaten zoals AZ Jan Palfijn, WoninGent, Publilec en Farys.

CEVI: 48 politici, 1 werknemer, 402,65 euro per vergadering

De naïeve verbazing van Steven Vromman was evenwel nog het grootst over zijn mandaat in de vzw CEVI. Nadat de informatica-activiteiten afgesplitst werden, vervelde deze vzw tot een pure beleggingsclub met 48 betaalde politieke zitjes voor amper één werknemer op de payroll. Voor één bestuursvergadering van amper een half uurtje, gevolgd door een goed diner, ontving Vromman naar eigen zeggen een zitpenning van 402,65 euro, al wordt dat door anderen tegengesproken. Nadien bleef Vromman uit eerlijke schaamte weg van de vergaderingen. Het siert hem. Groen liet deze graai-vzw vanuit de meerderheid evenwel gewoon verder bestaan.

Vrommans moeilijkste moment had hij ongetwijfeld in het dossier The Loop, waarmee de Stad Gent een shoppingcenter (outletcentrum) wil bouwen à la Uplace. Terwijl Groen zich verzet tegen Uplace, steunt diezelfde partij niet alleen de bouw van maar liefst twee andere Brusselse shoppingcentra, namelijk Neo (op de Heizel) en Docks (onder de Van Praetbrug), maar investeert uitgerekend de groene schepen Watteeuw een pak belastinggeld in de aanleg van een parkeerbak onder het Gentse shoppingcenter. Groene hypocrisie is verkrijgbaar in vele gradaties.

Vromman beschrijft de pijnlijke spreidstand die hij ervaart, en vat samen: Groen doet gewoon wat het vorige college besliste, geen sprake van #hetkananders. Uitgerekend het verwijt dat Groen maakt aan andere partijen, bijvoorbeeld aan het adres van de N-VA in het Uplace-dossier van geestelijke vader Frank Vandenbroucke (sp.a) uit 2009 - toen de N-VA nota bene niet in de regering zat. Opnieuw: wie graag met stenen gooit, heeft beter zelf propere handen. Groen is een partij als alle andere, en bovendien niet van enige hypocrisie gespeend.

Uiteindelijk zal Vromman in september 2016 zijn mandaat als gemeenteraadslid neerleggen. Met de vzw Labland kreeg hij een subsidie van 123.000 euro/jaar van de provincie om energiezuinige woningen te bouwen.

Optima: ook een groene struisvogel kan z’n kop diep in het zand steken

Met de val van Optima Bank kwam de relatie tussen sp.a en Groen in Gent een eerste keer onder druk te staan. De innige band tussen Stad Gent en steeds weer dezelfde architectenbureaus (zoals Arch&Teco en Bontinck) en projectontwikkelaars (Optima) uit het “old boys network” was al langer een punt van kritiek voor Groen als oppositiepartij. Onder meer Filip Watteeuw liep toen storm in het dossier Oude Dokken. Dezelfde Filip Watteeuw die nadien als schepen, niet eens bevoegd voor stedenbouw, telkens meeging naar de legendarische en door hem steeds bekritiseerde vastgoedbeurs MIPIM in Cannes. Daardoor bestond de Gentse delegatie uit liefst vier schepenen. Dubbel zoveel als de Antwerpse.

Wanneer de etterbuil openbarst, burgemeester Termont elke keer opnieuw zijn versie van de feiten wijzigt en zich elke commissiezitting steeds méér blijkt te herinneren (oh ja, ik heb tóch op die boot geslapen, en tóch met Piqueurs geleased vliegtuig meegevlogen), blijft Groen bijzonder stil in de zittingen van de zogenaamde commissie sui generis die het hele Optima-debacle onderzocht. De stadssecretaris, Paul Teerlinck, mag vooral niet getuigen in de commissie: sp.a, Open Vld en Groen wringen zich in allerlei bochten om dat onmogelijk te maken.

Uitendelijk steunt Groen de sp.a om de commissiewerkzaamheden vroegtijdig te beëindigen en een aantal zaken dus niet verder te onderzoeken, en stemt Groen netjes het verslag van die commissie (en bijhorende paraplu boven Termont) mee, meerderheid tegen oppositie. Ook een groene struisvogel kan z’n kop diep in het zand steken.

Sinds de intrede van Groen in de coalitie gaat de transparantie er op achteruit

Van enige beterschap op vlak van transparantie inzake vastgoedontwikkeling is met Groen in het bestuur nog steeds geen sprake. Noch in projecten als The Loop, waar het stadsbestuur geen inzage geeft in de stand van zaken, noch bij Ecowijk Gantoise, waar vandaag al peperdure woningen verkocht worden zonder dat er een vergunning bekomen is. Zelfs journalisten doen informeel hun beklag dat de beleidscultuur meer en meer gesloten is sinds de intrede van Groen in het bestuur. Terwijl vroeger regelmatig projecten aan bod kwamen die nog in ontwerpfase waren, worden de gemeenteraad (en het publiek) vandaag de dag pas ingelicht wanneer alles achter de schermen al bedisseld is. Het financieel plan van TMVW voor Gent en het wanbestuur bij WoninGent, de Gentse sociale huisvestingsmaatschappij waarvan 10% leegstaat en 2/3 van het woningbestand moet gerenoveerd worden, worden zo ver mogelijk van de gemeenteraad gehouden. Potjes moeten dichtgehouden blijven, en daaraan werkt Groen graag mee. Misschien moet Kristof Calvo in Gent eens naar de cijfers komen vragen bij zijn eigen partijgenoten?

Publipart: de een zijn dood is de ander zijn brood


Elke Decruynaere en Daniel Termont
Elke Decruynaere en Daniel Termont © ID/Fred Debrock

Met de Publipart-affaire werd de druk op Groen nog groter. Ofwel afstand nemen van de architecten van het hele Gentse kluwen van nevenorganisaties en zelfbediening à la PS en voluit met een min-of-meer zuiver geweten naar de kiezer trekken. Ofwel meteen als een ware Machiavelli de macht grijpen en verderdoen met de sp.a in nieuwe verhoudingen. Groen koos voor het tweede.Sp.a-lijsttrekker Tom Balthazar mocht inpakken, geofferd op het altaar van het kartel en stemmenkanon Termont, waarna de posities meteen werden vastgeklikt: het aantal postjes voor Groen op de rood-groene lijst vergroot, en de groene Elke Decruynaere wijkt - als zelfverklaarde co-lijsttrekker (what’s in a name?) - voortaan geen millimeter meer van de zijde van de nieuwe sp.a-lijsttrekker Rudy Coddens. Het ijzer smeden als het heet is, en de eigen macht laten voorgaan op principes: Groen is er niet vies van.

Intussen probeert sp.a Gent het blazoen op te poetsen. In een grote stoelendans vervangt de partij de eigen verkozen politici in maar liefst 60 mandaten door andere vertrouwelingen, zoals Frank De Mulder (de partner van Karin Temmerman) of ex-stadssecretaris Paul Teerlinck. Het grote voordeel van deze apparatsjiks ten opzichte van verkozen politici is dat ze niet opgelijst staan op sites als Cumuleo. Een stap achteruit dus, voor de zo noodzakelijke transparantie waar wij als N-VA verandering in willen brengen. Tegelijk permitteert de sp.a het zich om te stellen dat er te veel mandaten zijn bij Farys/TMVW, nadat sp.a deze zelf organiseerde.

256 bestuurszitjes bij TMVW, met goedkeuring van Groen

Erger nog: Daniel Termont en Martine De Regge (voorzitter TMVW) probeerden de rode posten bij TMVW veilig te stellen door te blijven beweren dat alle aandeelhouders (gemeenten) vertegenwoordigd zouden moeten zijn in de raad van bestuur in plaats van de algemene vergadering. Daardoor zouden liefst 256 bezoldigde postjes gecreëerd worden in de bestuursraden van TMVW en de afgesplitste zustermaatschappij TMVS. De Gentse meerderheid keurde deze hervorming, met invulling van de bijhorende mandaten, al goed op de gemeenteraad in mei. Met steun van Groen, uiteraard. Gelukkig stak N-VA-minister Liesbeth Homans daar een stokje voor: de raden van bestuur van intercommunales zullen in de toekomst maximaal 15 leden mogen tellen, en er is geen reden voor TMVW om zich daar nu al niet naar te schikken. Onder druk van de minister zal TMVW zich daar nu ook aan houden in haar nieuwe ontwerp-statuten. Homans haalt haar slag thuis en realiseert de verandering, ondanks de Gentse groenen.

De opzijgeschoven CEO van TMVW (en beste vriend van Termont) Ludy Modderie werd evenwel opgevangen door zijn rode vrienden: hij mag voortaan het graaipostje bij uitstek overnemen van Tom Balthazar en de stad vertegenwoordigen bij EDF Luminus aan een tarief van 39.000 euro/jaar. Nota bene in een louter privaat bedrijf op een geliberaliseerde markt waar de politiek niets meer te zoeken heeft. Opnieuw met steun van Groen.

Op naar een eigen groene zuil!

Groen is, net als de N-VA, een niet-traditionele partij: een partij zonder eigen zuil, zonder eigen vakbond of ziekenkas en bijhorende organisaties waarvan de belangen soms voorrang krijgen op het algemeen belang. Al is Groen goed op weg om er een te worden: het aantal organisaties dat zich richt op groene thematieken, dat geleid wordt door (voormalig) groene politici en dat daarvoor de nodige subsidies krijgt, is niet meer te tellen. En regelmatig komen er nieuwe bij die mogen eten uit de ruif van de belastingbetaler.

Zelfbediening in groene varianten

Zo hebben we in Gent de vzw Lab van Troje. Deze vzw, in 2014 opgericht onder de naam “vehikel 2017” krijgt in Gent tal van projecten toebedeeld, met bijhorende vergoeding, waaronder de organisatie van de leefstraten. De besteding van belastinggeld, dat moet je goed controleren. Dus wordt onder meer het project “leefstraten” van deze vzw gecontroleerd door een extern, privaat bedrijf, namelijk de cvba About Society. Toevallig vinden we tussen de oprichters van zowel de vzw als de bvba dezelfde naam terug: Jan Turf, lijstduwer voor Groen (onder de vlag van de lokale lijst Ruimte, waarvan hij ook voorzitter was) in De Pinte, ook nog huidig voorzitter van de Organisatie Duurzame Energie en een waar track record in de milieubeweging als campagneleider bij 11.11.11, woordvoerder bij Greenpeace, Bond Beter Leefmilieu en voormalig cabinettard bij minister Magda Aelvoet tijdens paars-groen. Over een groene zuil gesproken ...

Maar vooral: de oprichter controleert hier dus het resultaat van de eigen vzw, en wordt er nog voor betaald ook? Zelfbediening bestaat duidelijk ook in groene varianten. Maar dat hoef ik de lezers van de eerste drie edities van deze reeks #toenmetgroen wellicht niet meer te vertellen.

320.000 euro belastinggeld voor groene ideologische propaganda in plaats van dienstverlening

En jawel, dat systeem gaat verder. Dankzij de uitstekende evaluatie van de vzw (tja) krijgt deze ook het project “Shop & Hop” voor handenvrij shoppen toebedeeld. Een doekje voor het bloeden voor de door het circulatieplan en parkeerplan getroffen handelaars. Wellicht is het louter toeval dat we onder de oprichters van die vzw ook de namen terugvinden van de projectleider stadsdistributie/handenvrij shoppen en logistiek bij de Stad Gent, en van de mobiliteitsplanner van de Stad Gent. Het zal wellicht ook toeval zijn waarom men hier koos voor een subsidie aan een vzw in plaats van een echte dienstverlening aan te kopen via openbare aanbesteding. Kostprijs voor de belastingbetaler: 150.000 euro voor het systeem en 170.000 euro voor de communicatie gedurende zes maanden.

Ondertussen zijn we enkele maanden verder, en wat blijkt? “Shop & Hop” is een flop.: Op 5 maanden tijd werd het systeem amper vierhonderd keer gebruikt, wat resulteert in een kostprijs van honderden euro’s per pakje. Dat is niet meer te verantwoorden. Daarom heeft men er nu voor gekozen om het project uit de handen van de vzw te nemen en het toe te vertrouwen aan logistieke partners die daar professioneel mee bezig zijn en die wel ervaring hebben met klantgerichte dienstverlening. De 170.000 + 150.000 euro, tja, die bleek vooral een investering in de ideologie en vrienden van Groen. Als Groen braaf is in het paarse Gent, dan mag het ook mee-eten uit de ruif van de belastingbetaler en een eigen zuil uitbouwen. En dankzij de fratsen van de socialisten kunnen ze nu hun plaats in het kartel verstevigen, in de hoop na de volgende verkiezingen helemaal de baas te zijn in Gent. De groene vrienden bij onder meer Lab van Troje wrijven zich al in de handen.

En in Antwerpen?


Peter Mertens en Wouter Van Besien
Peter Mertens (PvdA) en Wouter Van Besien (Groen) © ID/Jonas Roosens

Als Groen de sp.a aan het overvleugelen is, gebeurt dat niet alleen in Gent, maar ook in Antwerpen. Daar ziet het ernaar uit dat de sp.a en Groen op een gezamenlijke lijst, aangevoerd door Wouter Van Besien, naar de kiezer zullen trekken. “Noem het geen kartel of stadslijst maar een bondgenootschap”, haasten ze zich om erbij te zeggen. Dat in de grootste stad van Vlaanderen, waar de socialisten decennia lang de baas waren, diezelfde socialisten nu hoogstwaarschijnlijk niet eens meer met een eigen lijst en eigen lijsttrekker zullen aantreden, is veelzeggend. De oppositie van sp.a loont niet, de partij zit in de lappenmand en heeft te maken met de linkse concurrentie van Groen, die zich als echte zuivere partij aanbiedt. Maar ook hier: de schijn bedriegt.

Eigenlijk hebben de socialisten geluk gehad. Na de Visa-affaire, waar tal van ambtenaren en politici beschuldigd werden van gefoefel met onkostennota’s en gebruik van stedelijke Visakaarten voor privé-uitgaven, waren ze klaar om helemaal van de kaart geveegd te worden. Leona Detiège werd opzij geschoven en vervangen door reclamejongen Patrick Janssens. Die maakte handig gebruik van de polarisatie met Filip Dewinter om in 2006 opnieuw burgemeester te worden. Tot Bart De Wever hem versloeg in 2012.

Als Groen meebestuurt, is financieel wanbeheer nooit veraf

Dat wekt verbazing, want de Visa-affaire was niet alleen zwaar voor de sp.a. Meer nog: de enige die zich uiteindelijk bijna mocht verantwoorden voor de strafrechter, is niemand minder dan Groen-schepen Chantal Pauwels. Zij werd verdacht van valsheid in geschriften, gebruik van valse stukken en verduistering voor misbruik van belastinggeld voor een privé-etentje. Uiteindelijk werd ook haar zaak op het laatste moment nog geseponeerd.

Volgens Pauwels ging het allemaal om administratieve fouten van haar medewerkers. Pikant detail: haar toenmalige kabinetschef was niemand minder dan huidig Antwerps sp.a-voorzitter Tom Meeuws.

Pauwels bleef aan als schepen en kwam later in 2003 opnieuw in opspraak omdat ze een private woning van het OCMW huurde voor 145 euro per maand. Als Groen meebestuurt, is financieel wanbeheer nooit veraf: het is een constante in de hele reeks #toenmetgroen. Gelukkig is het in Antwerpen intussen al een tijdje geleden dat Groen mee bestuurde.

Maar let toch maar op: Groen hoeft zelfs niet in de meerderheid te zitten om persoonlijke onkosten op de Stad te proberen afwentelen. Zo probeerde ex-gemeenteraadslid Meyrem Almaci om haar kinderopvang tijdens gemeenteraadszittingen en commissievergaderingen te laten vergoeden door de stedelijke belastingbetaler. Dat kan enkel in specifieke situaties, waarvoor zij niet in aanmerking kwam. Die cumul met het parlementair mandaat maakt het er blijkbaar niet makkelijker op ...

Syndicate content

Politiek engagement

N-VA logo

Kom op Tegen Kanker

logo Loop naar de Maan

Steun Kom op Tegen Kanker en laat me naar de maan lopen!

cover boek "Een Zuil van Zelfbediening"

Blik op mijn agenda

Je vindt me ook terug op

Facebook logo

Twitter logo

YouTube logo

Contact

Je kan me steeds contacteren via het contactformulier of rechtstreeks:
Muilaardstraat 60, 9000 Gent (privé)
Leuvenseweg 21, 1000 Brussel (kantoor) 
Peter.Dedecker@N-VA.be
0486/152320

Disclaimer

Dit is de website van Peter Dedecker. Alle teksten mogen, tenzij anders vermeld, overgenomen worden mits bronvermelding. Een link wordt altijd geapprecieerd. Dit alles is mijn persoonlijke opinie. Organisaties waar ik lid van (geweest) ben of voor (ge)werk(t heb) kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor wat ik hier schrijf. Zie de volledige disclaimer.