Walfius: 5 redenen waarom een (Waalse) overheidsbank geen goed idee is

(tags: )

De Waalse regering van PS & cdH zal zich verzetten tegen een privatisering van Belfius door de federale regering en overweegt desnoods de bank zelf te kopen om zichzelf vlotter van krediet te voorzien. Blijkbaar hebben sommigen nog niets geleerd uit het Dexia-debacle. Vijf redenen waarom een (Waalse) overheidsbank geen goed idee is.

Het eerste doel van de resolutie die cdH met steun van de PS indiende in het Waals Parlement, is de privatisering tegen te houden en de kwestie aan te kaarten op het Overlegcomité tussen de federale en regionale overheden. De bank blijft volgens hen dus best in overheidshanden, desnoods in handen van de federale overheid waar PS en cdH vandaag niet meebesturen. Daarmee vertolken zij een minderheidsstandpunt: op Groen en PvdA na vinden de meeste partijen bankieren geen taak voor de overheid. Dat vind ik ook.

1. Politiek bestuurde banken zijn geen haar beter dan private banken, in tegendeel

Dat konden we merken aan het Gemeentekrediet en diens opvolger Dexia. Daar zwaaide de politiek de plak, samen met Arco, de financiële poot van het ACW waarin ook de vakbond en de ziekenkas van de christelijke zuil sterk vertegenwoordigd waren. Je leest er meer over in mijn boek, Een Zuil van Zelfbediening.

Bij Fortis werden de verliezen vooral gedragen door de aandeelhouders en hebben de overheid en haar belastingbetalers vandaag geen enkel risico meer inzake waarborgen. Ook bij KBC torsten de aandeelhouders het verlies met een dreigende verwatering boven het hoofd wanneer de overheid de toegekende leningen zou omzetten in aandelen. Intussen zijn de risico's voor de federale overheid verdwenen, en worden uiterlijk eind 2017 de laatste leningen van de Vlaamse regering versneld terugbetaald met een fikse premie erbovenop.

Dexia daarentegen heeft de belastingbetaler tussen 2008 en 2013 maar liefst 15,2 miljard euro gekost volgens de krant De Tijd. Bovendien kijken zowel de huidige als toekomstige generaties aan tegen staatswaarborgen van 85 miljard euro, waarvan 43,7 miljard voor België. Heel onze toekomst hangt aan het zijden draadje dat de Dexia-politici ons hebben nagelaten.

En dan zwijg ik nog over de socialistische speeltuin Ethias, waar de overheid eveneens moest tussenkomen en waar nog steeds loodzware waarborgen op rusten. Neen, de overheid is allesbehalve een betere bankier dan de privé.

2. Lage marges creëren grote bubbels

Mocht de federale regering Belfius alsnog (gedeeltelijk) verkopen, dan overweegt het Waals Gewest de bank gewoon over te kopen. Het zogenaamde Walfius-scenario. Waals minister voor Lokale Overheden Paul Furlan (PS) heeft zijn kabinet gevraagd een dossier op te stellen over een instap van het Waals Gewest in het kapitaal van Belfius, als nieuwe eigenaar of als meerderheidsaandeelhouder. Hij zoekt een constructie waarbij de aankoop de Waalse staatsschuld niet doet stijgen. Reden hiervoor, volgens de initiatiefnemers: de vrees dat “een geprivatiseerd Belfius selectiever zal worden in zijn kredietverlening aan lokale overheden.”

Het is dus de bedoeling om zelf een bank te beheren, hiermee spaargeld aan te trekken, en dat vlot (en wellicht ook goedkoop) uit te lenen aan lokale (Waalse) besturen: de Waalse steden en gemeenten. Waar hebben we ooit nog zo'n scenario gezien? Juist ja, alweer bij Dexia.


Landen waarin Dexia actief was: vrijwel de helft van de wereld
© CC 3.0 Brejnev

Daar leerden we uit dat de marge op kredieten aan lokale overheden niet bijster groot is. Om voldoende winstgevend te zijn (en te overleven), moet je massaal veel kredieten geven. Vele kleintjes maken één groot. Dat was ook de strategie van Dexia: over heel de wereld werden leningen gegeven aan steden en gemeenten, in totaal voor 651 miljard euro, met looptijden tot zelfs 70j. Een “normale” bank was een stuk kleiner, ging niet verder dan 20-25j, en hanteerde iets hogere tarieven. Als de politiek het beleid van de bank bepaalt, met als expliciete doel de rente voor leningen aan de eigen steden en gemeenten laag te houden, is dat niet alleen zelfbediening op risico van de spaarder/belastingbetaler, maar een stimulans om het Dexia-scenario te herhalen en een gigantische bubbel te creëren om toch maar rendabel te zijn met kleine marges. De Nationale Bank geeft als toezichthouder dan ook terecht de raad aan Belfius om de portefeuille te verbreden door minder te mikken op kredietverlening aan gemeenten en meer aan bedrijven.

3. Niet alle steden zijn even kredietwaardig

Als je van een commerciële bank geen lening krijgt aan voldoende laag tarief, dan ben je misschien gewoon onvoldoende kredietwaardig. Dat leert ons het voorbeeld van de failliete Amerikaanse stad Detroit, waar Dexia zomaar eventjes 343 miljoen euro aan geleend had. Als politieke druk belangrijker wordt dan kredietwaardigheid, dan vraag je om problemen.

4. Walfius kan een nieuwe transfer van Vlaanderen naar Wallonië worden

Dexia: Belgisch spaargeld werd vanuit de Belgische bank naar Frankrijk (Dexia Holding) gestuurd om over heel de wereld uitgeleend te worden.Een Belgische bank in Waalse overheidshanden, met als doel de financiering van (vooral) Waalse steden en gemeenten, kan een nieuwe transfer zijn van Vlaams spaargeld naar Wallonië. Op een bepaald moment stelde men bij Dexia vast dat elke euro Belgisch spaargeld meteen naar Frankrijk gestuurd werd om de kredieten te financieren: in een Walfius-scenario dreigt hetzelfde. Belfius had begin dit jaar 38,1 miljard euro op spaarboekjes staan, wellicht voor het overgrote merendeel van Vlamingen als je rekening houdt met demografie en de historische sterkte in Vlaanderen van de voormalige ACW-bank BACOB. Dat is een hele smak geld.

5. De politiek beschermt zichzelf het meest

Wanneer een bank in overheidshanden zit, is de politiek ook minder geneigd streng op te treden. Ook dat leerden we uit Dexia. Zo verklaarde Brussels PS-burgemeester Yvan Mayeur tijdens de discussie over de oprichting van een onderzoekscommissie in het parlement letterlijk het volgende:

"De problemen met Dexia deden zich vooral voor in Frankrijk. Een onderzoekscommissie in ons parlement zou zich te veel focussen op de verantwoordelijkheid van onze mensen, onze politici."

Een onderzoekscommissie mag dus niet, want we zouden bij onze politici uitkomen. Hoe cynisch eerlijk kan men zijn? Zeer verontrustend dat net de partij van diezelfde Yvan Mayeur nu pleit voor het behoud van Belfius als overheidsbank, bank van de politiek, in handen van de PS.

Artikel eveneens gepubliceerd op NewsMonkey.

Syndicate content

Politiek engagement

N-VA logo

 

cover boek "Een Zuil van Zelfbediening"

Blik op mijn agenda

Contact

Je kan me steeds contacteren via het contactformulier of rechtstreeks:
Muilaardstraat 60, 9000 Gent (privé)
Leuvenseweg 21, 1000 Brussel (kantoor) 
Peter.Dedecker@N-VA.be
0486/152320

Disclaimer

Dit is de website van Peter Dedecker. Alle teksten mogen, tenzij anders vermeld, overgenomen worden mits bronvermelding. Een link wordt altijd geapprecieerd. Dit alles is mijn persoonlijke opinie. Organisaties waar ik lid van (geweest) ben of voor (ge)werk(t heb) kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor wat ik hier schrijf. Zie de volledige disclaimer.