Wanneer stempelen meer opbrengt dan werken

(tags: )

Eén van de basisregels van onze sociale zekerheid zou toch moeten zijn dat wie werkt en bijdraagt, daar ook toe gestimuleerd wordt. Ook voor de opbouw van een pensioen zouden periodes waarin gewerkt wordt (als werknemer of zelfstandige) meer moeten opbrengen dan als werkloze. Eén van onze Gentse leden bracht me echter haar casus, waaruit blijkt dat dit niet altijd het geval is.

Laat ons een (fictief) voorbeeld nemen, met een loopbaan als volgt:

  1. Je werkt eerst een tijdje als werknemer. De bijdrage voor je pensioen wordt berekend aan de hand van het loon dat je krijgt.
  2. Na enige tijd verzeil je in de werkloosheid. Dit is een zogenaamde "gelijkgestelde periode" waarbij de bijdrage voor je pensioen berekend wordt op een "fictief loon", gebaseerd op je laatste tewerkstelling.
  3. Na een aantal jaren werkloosheid, besluit je een eigen zaak op te starten. Je gaat dus aan de slag als zelfstandige, en krijgt ook die pensioenregeling, op basis van bijdragen.
  4. Helaas, de activiteiten als zelfstandige lopen niet van een leien dakje en je belandt na enkele jaren weer in de werkloosheid. De bijdrage voor je pensioen gebeurt weer via een zogenaamde "gelijkgestelde periode", maar deze keer op basis van het fictief loon voor... (hou u vast) het jaar 1967.  (Voor de liefhebbers: zie artikel 24 bis van dit KB)

Hierin zou het voor betrokkene voordeliger zijn indien hij/zij niet als zelfstandige zou begonnen zijn, maar gewoon verder op den dop bleef. Werken, laat staan een eigen zaak beginnen, wordt niet beloond, maar afgestraft.


Michel Daerden
© CC 3.0 Michiel Hendryckx

Deze anomalie is al langer bekend. Een aanpassing van deze regelgeving werd immers reeds gesuggereerd door de ombudsdienst voor pensioenen in 2003. Reden te meer dus om de verantwoordelijke minister, Michel Daerden, eens aan de tand te voelen. Zeker gezien de minister angstvallig weigert een recent hierover uitgevoerde studie vrij te geven. In onze fractie is het Karolien Grosemans die de pensioenen voor haar rekening neemt, en dan ook papa in de plenaire ondervroeg.

Het resultaat was echter ronduit beschamend. In plaats van op de vraag te antwoorden, lalde papa in zijn gekende stijl en schabouwlijk Nederlands een op papier voorbereid stukje over de eventuele verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd van 65. Compleet naast de kwestie dus! Dit is om in de grond te zinken van plaatsvervangende schaamte. Elke jongere die ooit nog een pensioen hoopt te krijgen, zou van dergelijke reactie moeten rechtspringen en het eerste het beste lokale Tahrirplein bezetten, om echte hervormingen af te dwingen en op zijn minst een beter beleid te eisen. Dat de man die door Ecolo ongeschikt bevonden werd als minister in het Waals Gewest, door zijn eigen partij ongeschikt gevonden werd op het lokale niveau, jaren lang minister is kunnen zijn van een belangrijk domein in onze federale regering, zegt veel over de manier waarop België geleid en onze pensioenen beheerd worden. Dit is wraakroepend.

Het verslag van de plenaire kan je hier nalezen, het videofragment plaats ik asap online. Schol!

11 reacties

WouterDX's picture

Peter, ik begrijp het niet zo goed. Volgens jouw vermelde artikel 24 bis wordt het probleem al aangepakt. Wat wil je dus eigenlijk zeggen?
Er zijn enkele clausules wel die beperkend optreden:
- De werknemer moet ouder zijn dan 50 wanneer hij *begint* als zelfstandige. Dit is de belangrijkste, de ombudsdienst voor pensioenen had immers als uitgangspunt dat de bescherming dient voor oudere mensen die om werkloosheid te vermijden een eigen zaak oprichten. Ben je jonger als zelfstandige en valt je activiteit terug weg, dan zal de ombudsdienst ook stellen dat je gewoon terug moet gaan werken. Zelf zie ik wel een leemte tussenin, je kunt bijvoorbeeld op je 48 beginnen als zelfstandige en dit moeten stopzetten op je 52ste. Voor zover ik zie ben je dan niet beschermd hoewel je situatie op hetzelfde neerkomt. Lijkt me een zinloos onderscheid, het is immers perfect mogelijk dat men een zaak sluit en een andere opricht op het moment dat de leeftijd voorbij 50 jaar is gekomen.
- Je moet 20 jaar effectief voltijds als werknemer actief zijn geweest. Dit zal vermoed ik zijn grond hebben in het steunen van de sociale zekerheid.

Onder deze voorwaarden heeft volgens het artikel het fictief loon als basis "het fictief loon dat geldt voor het kalenderjaar waarin de eerste periode van werkloosheid werd beëindigd." Als ik goed kan lezen zou dat niet het jaar 1967 mogen zijn?

Dat lijkt me dus in orde, uitgezonderd dan de leemte die ik boven dacht te zien.

Anoniem's picture

Het grote gevaar van politici van het alooi van Papa, is dat de beter verdienenden (die nu nog sociaal pro rata bijdragen en dus broodnodig zijn) het vertrouwen in dit systeem verliezen en overstappen naar een privaat stelsel.

Tom Peeters's picture

Wel beste anoniem, dan moeten we de mensen die overstappen naar een privaat stelsel bestraffen, hè! Simple as that! Als je (veel) wil verdienen in deze samenleving, heb je ook verantwoordelijkheden tegenover de samenleving die jou die kansen geeft... Ook dat is responsabiilsering! (toch een populair woord in onze partij?)

Tom Peeters's picture

Oeps, typo: responsabilisering!

Peter Dedecker's picture

Tom: neen, we moeten niet diegenen bestraffen die zelf voor een goede belegging zorgen voor hun spaarcentjes. Dat heeft niets met responsabilisering te maken, integendeel.

Als je echter wil zeggen dat we de eerste peiler van ons pensioenstelsel moeten versterken, ga ik helemaal akkoord. We moeten dat in de eerste plaats doen door ervoor te zorgen dat bijdragen aan die eerste peiler ook rendeert. Dat je elke euro die je bijdraagt aan het systeem, later ook deels terugkrijgt. Nu is er een maximumplafond. Eens daar voorbij mag je blijven betalen, maar zal je niets extra terugkrijgen, waardoor mensen hun toevlucht tot andere zaken zoeken, of gewoon stoppen met werken en bijdragen. Neen. Schaf dat plafond af, zorg dat elke bijgedragen euro ook resulteert in een latere hogere teruggave, mits uiteraard een sociale correctie: naarmate de hoogte van je bijdragen zal je minder terugkrijgen, maar wel nog steeds iets. Enkel zo red je ons sociale systeem van collectieve pensioenen, iets wat mij als N-VA'er veel waard is.

WouterDX's picture

Peter, het idee klinkt goed, ik vraag me alleen af of je ook aanwijzingen hebt dat er vraag naar is? Het verschil tussen jouw idee en het huidige is immers symbolisch he: in de huidige situatie gaat je bijdrage je niets teruggeven boven een bepaald plafond (en dus minder dan je via andere beleggingen kunt krijgen), in jouw voorstel gaat je bijdrage je minder terug geven dan via andere beleggingen mogelijk is (boven een bepaald plafond). Voor mensen die enkel hun eigen voordeel als doel hebben gaat jouw voorstel dan niets veranderen: zij trekken gewoon de conclusie dat het op andere manieren beter kan.

Ik maak me dan ook zorgen dat jouw idee de deur openzet voor een minder sociale versie van jouw voorstel: als bij eerste lancering van het voorstel blijkt dat niemand toehapt, kan het dat men de actie neemt om de sociale correctie te vermilderen zodat mensen wel akkoord gaan met hun eigen voordeel (dit is dan iets dat ladder per ladder wordt bekeken wellicht). Ik zeg niet dat dat zoveel slechter is dan het huidige systeem, ik denk alleen dat het weer de deur openzet voor fiscale technieken (de mensen van de echt hoge inkomens/bijdragen zullen ongetwijfeld pas toehappen als die sociale correctie in combinatie met hun andere fiscale aangiften voordelig uitkomt).

Ik zou jouw idee dan ook niet overwegen, *tenzij* er goede aanwijzingen zijn dat een kleine geste veel mensen kan overtuigen (dat dus een kleine toekenning van voordeel hen ook 'sociaal' laat zijn en laat investeren in de collectieve pensioenen). Ik heb zo'n aanwijzingen nog niet gezien, daarvoor is het menselijk begrip van die 'sociale bijdrage' en van het 'collectief stelsel' dat we 'samen moeten rechthouden' veel te abstract.

Dit is trouwens off-topic, ik hoor je nog steeds graag terug over mijn eerdere reactie.

Tom Peeters's picture

Peter,

Ik had graag gehoord wat jouw mening was over het anti-sociale (in de zin van anti-samenleving) profitariaat van de meer dan modaal-verdieners, want het zijn bij uitstek die mensen die zich privé een mooie oude dag kunnen verzekeren ten koste en ten nadele van de grote meerderheid van anderen.
Dat was trouwens één van de enige echt steengoede dingen in de voor de rest rotslechte nota Di Rupo: dat er eindelijk (zoals in onze buurlanden, waar de werkgeversorganisaties zo graag vergelijkingen mee maken) een vermogensbelasting zou komen voor de echt rijken! Dat er ook lasten zouden geheven worden op (aandelen)speculatie: wie zich aandelen kan veroorloven, kan zich ook die lasten heus wel veroorloven!

Peter Dedecker's picture

@Wouter: het gaat niet enkel om het rendement, maar ook om de drive naar langer werken te versterken. Wat voor zin heeft het immers, op langere termijn, om nog langer te werken eens je je pensioenplafond hebt bereikt? Enkel de bijkomende inkomsten op korte termijn zijn dan interessant. Meer nog: de bijdragen op latere leeftijd, zouden nog méér moeten tellen voor je pensioenopbouw. Niet alleen omdat je dan minder tijd hebt om ervan te genieten, maar ook en vooral om onze pensioenen leefbaar te houden.

Ivm je eerste reactie, mijn excuses, maar je hebt zelf al de beperkende clausules aangegeven die er imho absoluut niet zouden mogen zijn. Bovendien, als de refertegegevens zoals opgesomd in de eerste zin van puntje 1 van art 24bis ontbreken, staat er dat "het fictief loon zoals het in het tweede lid hierna voor het jaar 1967 is bepaald, als dagelijks gemiddelde voor de vaststelling van het fictief loon van het beschouwde jaar in aanmerking genomen". Ik zie niet in waarom die gegevens niet zouden kunnen ontbreken: als zelfstandige (of meewerkende echtgeno(o)t(e)) beschik je niet over die gegevens, je hebt immers geen loon. De daarop volgende zin beperkt het ook nog eens tot een maximum periode als zelfstandige van 9 jaar. (over meewerkende echtgeno(o)t(e) staat er dan weer niets) Dat fictief loon van 7,5974 EUR voor het jaar 1967 is echt beschamend.

Peter Dedecker's picture

@Tom Peeters: mo how zeg! Sinds wanneer is iemand die zelf, met eigen middelen, spaart, een profiteur? Van wiens geld profiteert hij dan, op wiens kap? Dat is toch wel het laatste dat je onder de noemer "profitariaat" kan plaatsen. Je zelf, met eigen middelen, privé een oude dag verzekeren, is absoluut niet ten koste van de anderen. Profitariaat is volgens mij nog altijd het onterecht krijgen van middelen afkomstig van anderen, van de maatschappij.

Bemerk overigens dat geheel overstappen naar een privaat stelsel onmogelijk is, je kan dat er enkel naast nemen. Vraag is alleen of het enerzijds niet eerder demotiverend is om mensen boven een bepaalde drempel (en dus na een bepaalde niet-gedefinieerde leeftijd) daar niet langer (deels) de vruchten van te laten plukken, en of dergelijke maatregelen anderzijds de democratische waarde van ons pensioenstelsel niet ondergraven.

En laat, naast het vrijwel volledig afwentelen van het budgettaire tekort op de werkende, ondernemende en dus belastingbetalende klasse, die vermogensbelasting zowat het meest onzinnige idee uit die nota zijn. Ja, het klinkt heel aantrekkelijk op het eerste zicht: het geld halen waar het zit, bij de rijken, en wie boven dat bedrag zit is echt geen gewone hardwerkende Vlaming meer. Alleen: de buurlanden die dit reeds invoerden, zijn hierop aan het terugkomen. Waarom? Simpelweg omdat dit niet werkt, omdat de kosten groter zijn dan de baten. De rijksten (en daarmee deze belastbare basis) trekken weg uit België, of halen met enkele muisklikken hun kapitaal hier weg. Als je wil dat ze hun bedrijven hier dicht doen en naar het buitenland vertrekken, is dat way to go. Heel goed voor onze economie, lijkt me. Daarnaast zullen de iets minder rijken anoniem trachten te beleggen in het buitenland. De rechtbanken zullen de ene na de andere discussie over de waarde van kunstwerken, boten, huizen, antiek, vorderingen ed te verwerken krijgen, want niemand zal akkoord gaan met zijn/haar aanslag en die willen minimaliseren. Om nog maar te zwijgen van het trachten op te sporen van al die "beleggingen" in binnen- en buitenland. De al zo geplaagde fiscale administratie mag zich een nieuwe belasting eigen maken (systemen aanpassen, ambtenaren opleiden). De burgers worden met nieuwe administratieve rompslomp geconfronteerd. En dit alles voor een belasting die netto niets zal opleveren, ons alleen maar geld zal kosten en onze fiscale concurrentiepositie nog verder zal aantasten. Een vermogensbelasting is een Middeleeuws model, uit de tijd van Heren en horigen, dat absoluut niet (meer) werkt in onze geglobaliseerde samenleving. Learn to live with it.

Voor een taks op speculatie is er een heel simpele methode: transactiekosten. Interessant omdat je hiermee het lange termijn beleggen aanmoedigt en de snelle koop- en verkooptoestanden ontmoedigt, en vooral handig omdat je zelf geen eigen gigantische administratie moet opzetten om dat in te vorderen maar de beurshuizen dat kunnen innen en doorstorten. Wat aandelen betreft: dit is echt niet langer iets voor de "rijken". Er zit ook een groot stuk spaargeld van gewone mensen in aandelen, op zoek naar een iets hoger rendement dan het spaarboekje waarop je eigenlijk dagelijks geld verliest (inflatie > rente), om niet te spreken van de vele pensioenfondsen met het spaargeld voor de oude dag van zovele gewone mensen.

En nogmaals, naast nieuwe lasten en lastenverhogingen, waar de nota Di Rupo vol van staat, is er eerst en vooral nood aan besparingen en hervormingen. De Europese Commissie heeft al een mooie aanzet gegeven. Helaas, op dat vlak is de nota ronduit ondermaats.

anoniem's picture

Stempelen brengt minder op dan 1000 euro per maand!
Werken brengt meer op dan 1000 euro per maand!

'Wanneer stempelen meer opbrengt dan werken' ... wiskunde en NVA gaan niet samen, dat weten we al lang. Papa Daerden en een fictief voorbeeld gebruiken om je standpunt te verdedigen is een bedenkelijk niveau om een stelling te verdedigen. Schabouweijk is het inderdaad dat Nederlandstalige en Franstalige politiekers in een plenaire (plenum is lichamelijke aanwezigheid zonder vereiste tweetalig te zijn) te weinig tweetaligheid hebben om elkaar te begrijpen (en met elkaar te praten). ‘Wanneer ééntalige politiek meer opbrengt dan tweetalige’ is misschien een betere titel

Peter Dedecker's picture

Beste anoniem: zeg eens eerlijk, zelfs al brengt werken 100 € meer op dan stempelen, waarom zou een mens dan nog zo gek zijn om toch te gaan werken?

En over de kennis van de tweede en derde landstaal zullen we best geen onderzoek voeren onder de politici, ook al geef ik eerlijk toe dat mijn kennis van het Frans beperkt is door gebrek aan noodzaak tot vorig jaar. Ik volg ondertussen wel een cursus.

Syndicate content

Politiek engagement

N-VA logo

 

cover boek "Een Zuil van Zelfbediening"

Blik op mijn agenda

Contact

Je kan me steeds contacteren via het contactformulier of rechtstreeks:
Muilaardstraat 60, 9000 Gent (privé)
Leuvenseweg 21, 1000 Brussel (kantoor) 
Peter.Dedecker@N-VA.be
0486/152320

Disclaimer

Dit is de website van Peter Dedecker. Alle teksten mogen, tenzij anders vermeld, overgenomen worden mits bronvermelding. Een link wordt altijd geapprecieerd. Dit alles is mijn persoonlijke opinie. Organisaties waar ik lid van (geweest) ben of voor (ge)werk(t heb) kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor wat ik hier schrijf. Zie de volledige disclaimer.