Wordt de negatieve rentebubbel verder opgepompt tot hij barst? Of stopt DJ Draghi het feestje met een kater?

(tags: )


Captain Spock performing Vulcan salute
© CC 2.0 geraldford

Vandaag beslist de Europese Centrale Bank hoe ze zal reageren op de slabakkende economische groei en lage inflatie (tot zelfs deflatie) in de eurozone. Een verdere verlaging van de depositorente van -0,3 naar -0,5% ligt op tafel. Meer van hetzelfde, waarbij de negatieve gevolgen steeds sterker voelbaar zijn.

To boldly go where no one has gone before. Dat lijkt zowat het nieuwe mission statement van de ECB te worden. Naast een massale geldcreatie (en bijhorende geldontwaarding) van maar liefst 60 miljard euro per maand (!), hebben we vandaag ook te maken met negatieve rentes. Vele basislessen economie die we op de schoolbanken kregen, mogen de prullenmand in. Eenvoudige principes als “geld lenen kost ook geld”zijn vandaag niet overal meer van toepassing. Wat zijn de gevolgen?

Banken onder druk

De marges van de banken staan onder druk: geld lenen bij de spaarders, kost hen gemiddeld 0,15%. Nieuwe kredieten worden gegeven aan rentevoeten van +/-1%, terwijl geld onderbrengen bij de ECB zelfs geld kost. Een stevig verschil met de tijd waarin banken spaarders 2% interest betaalden op hun spaarboekje, en uitleenden aan 4%. De kosten zijn dezelfde gebleven, en investeringen in snel verouderende IT-oplossingen en beveiliging kosten een pak geld. Dan zijn er, naast het snoeien in werkingskosten, kantoren en personeel, maar twee opties voor de banken: het spaargeld investeren in meer risicovolle producten die meer opbrengen, of de spaarrente verder verlagen naar nagenoeg nul. Ik weet niet welke van deze twee opties het minst geliefd is bij het publiek. Geen wonder dat de banken pleiten voor een verlaging of afschaffing van de wettelijke minimum spaarrente van 0,11%, ook al waren ze wel heel stil toen ze zich goedkoop konden laven aan het geldinfuus van de lange termijnherfinancieringsoperaties LTRO van de ECB en er hun minder goede papieren kwijt konden. Pleiten voor hogere bankwinsten is niet meteen een populaire voorstel, maar niemand staat te springen om opnieuw bij te springen als de banken opnieuw omvallen, of omgeduwd worden in dit geval.

Terug naar de kous


Geld in de kous
© CC0 blickpixel

De gevolgen van een nog lagere spaarrente zouden zeer nefast kunnen zijn. In alle tijden waar de inflatie hoger ligt dan de spaarrente, en mensen dus koopkracht verliezen als ze geld op hun spaarrekening zetten, is er nog steeds een incentive om dat te doen: geld in de kous onder de matras stoppen, kost immers nog meer koopkracht. Vandaag is dat verschil danig kleiner geworden, tot bijna nul, op de praktische problemen, zoals de kost van de kous of kluis na. Het wantrouwen in het experimentele financiële beleid en de banken, zoals de haircut van de Cypriotische tegoeden, stimuleert de aantrekkelijkheid van de kous. Als de spaartegoeden bij de banken verminderen, kan er minder geld uitgeleend worden in de economie en dreigen banken om te vallen. Wie wil weten wat er gebeurt als mensen massaal hun spaargeld opvragen, hoeft niet verder terug te kijken dan de jaren '30. Evenmin een te verkiezen scenario dus. En dan zwijgen we nog over de stimulering van de zwarte economie als we weer meer met cash gaan werken.

Weg met de hardwerkende spaarder, een schuldenberg voor iedereen

Minder sparen en meer lenen: het moet zowat het omgekeerde zijn van de wijze levenslessen, de boerenwijsheid, die zovele generaties hardwerkende Vlamingen aan hun kinderen meegaven. De effecten van dit nulrentebeleid, dat niet meer stimuleert tot sparen maar wel tot meer lenen, zien we vandaag al. Traditioneel zijn de Belgen altijd grote spaarders geweest, vandaag is dat veel minder het geval: terwijl de Belgen in 2010 nog 8,2% inkomen spaarden, is dat tegen 2015 gehalveerd naar 4%. Tegelijk namen de schulden toe: sinds februari zijn de schulden van de Belgische gezinnen voor het eerst groter dan hun gezamenlijk jaarinkomen na belastingen. We zijn gemuteerd van gezonde spaarders in afhankelijke schuldverslaafden. Onder meer voor de aankoop van een huis kan men hierdoor meer en meer, wat de huizenprijzen opnieuw de hoogte in jaagt.

De tijd van tijd te kopen is voorbij


Mario Draghi - Euro
© CC0 harrivicknarajah0

Dit buitengewone beleid van de ECB is er vooral gekomen om Europa te laten bekomen van de financiële en economische crisis van 2009 en 2011, waar de bankencrisis vervelde tot een staatsschuldencrisis. Meer geld injecteren, en dus in de feiten de euro devalueren, was een poging om de handelspositie van de eurozone tov de belangrijkste handelspartners zoals VS te versterken en de impact van de schuldenlast op de begroting van de Europese lidstaten te verzachten. Een poging om tijd te kopen zodat de politieke leiders de nodige hervormingen konden doen om de fundamenten van de lidstaten terug gezond te maken. Nu de slinger helemaal doorgeslagen is, en ook landen zoals België kunnen lenen aan negatieve interest, gaan er ook bij ons stemmen op om de hervormingstrein af te remmen. Sommigen kunnen niet aan de verleiding weerstaan om de broeksriem wat losser te maken en de factuur alsnog naar onze kinderen te sturen, wat resoluut onverantwoord zou zijn.

There's no way back

Een ding is zeker: we zijn intussen zo schuldverslaafd geworden, er zijn door de vorige regering te weinig structurele hervormingen gebeurd en de financiële markten hebben zich dermate vastgepind op het zich laven aan het geldinfuus, dat het afbouwen van dit ECB-beleid bijzonder pijnlijk zal worden. Als DJ Draghi de muziek stopt en de tapkranen sluiten, eindigt het feestje met een serieuze kater. Elke stap verder in dit beleid, dat niet eeuwig kan duren, maakt de kater alleen maar zwaarder. Een stevige dosis Dafalgan zal niet volstaan. Tijdig de verslaving afbouwen is de boodschap.

Syndicate content

Politiek engagement

N-VA logo

 

cover boek "Een Zuil van Zelfbediening"

Blik op mijn agenda

Contact

Je kan me steeds contacteren via het contactformulier of rechtstreeks:
Muilaardstraat 60, 9000 Gent (privé)
Leuvenseweg 21, 1000 Brussel (kantoor) 
Peter.Dedecker@N-VA.be
0486/152320

Disclaimer

Dit is de website van Peter Dedecker. Alle teksten mogen, tenzij anders vermeld, overgenomen worden mits bronvermelding. Een link wordt altijd geapprecieerd. Dit alles is mijn persoonlijke opinie. Organisaties waar ik lid van (geweest) ben of voor (ge)werk(t heb) kunnen in geen geval aansprakelijk gesteld worden voor wat ik hier schrijf. Zie de volledige disclaimer.