Dampoort

Ongeveer een dik jaar geleden ging ik de studies inkijken over de ondertunneling van de Dampoort. Dit nadat toenmalig schepen Temmerman op een buurtvergadering liet weten dat de tunnel-optie definitief verlaten was en men een (volgens haar) goedkopere viaduct-optie gekozen had. Het verslag daarover kan je nog steeds in deze blogpost lezen. Een voorbarige conclusie, zeker gezien de viaduct-optie toen nog niet eens ruwweg onderzocht werd. Vandaag wist De Gentenaar echter te melden dat men blijkbaar een beslissing genomen heeft en de viaduct-piste verlaten werd ten voordele van (alweer een nieuwe studie voor) de tunneloptie. Goed nieuws dus, eindelijk vooruitgang in dit dossier na een jarenlange stilstand! (ook in enkele andere belangrijke Gentse dossiers is er trouwens vooruitgang te melden, maar binnenkort meer hierover)

"Lap, 't is weer van dat", dacht ik toen ik gisteren een berichtje kreeg van een bezorgde Gentenare met de melding dat er alweer twee zware ongevallen gebeurd zijn voor haar ogen aan Dampoort. Zelf moest ze tot twee keer toe de remmen dichtknijpen om niet omver geknald te worden, en een derde keer omdat er een fietsster voor haar neus op het (voorrangs)fietspad lag die net zelf omvergeknald was. In de namiddag kon haar man getuigen van een ongeval dat een zwaargewonde opleverde, alweer op een plaats waar de fietser voorrang had. Je kan begrijpen dat dergelijke beelden voor de betrokkene in kwestie niet echt uitnodigend zijn om nog langer met haar kinderen met helmpjes en fluovestjes, enkel bij daglicht, naar school te fietsen. Dagelijkse kost, Gent Fietsstad ronduit onwaardig.

De Oosterweelknoop is deels doorgehakt: de keuze voor een brug of tunnel lijkt nu nog maar een kwestie van een technisch detail in het grotere geheel van het Masterplan 2020 dat Antwerpen ook in 2020 bereikbaar moet houden. Naast het sluiten van de ring via het vastgelegde tracé, houdt dat nog tal van andere ingrepen in, ondermeer op het vlak van binnenvaart, openbaar vervoer en de aanleg van een oostelijke tangent om doorgaand verkeer uit Antwerpen weg te houden. De gevolgen zijn tot in Gent waar te nemen: om meer vrachtwagens van de E17 weg te halen, zal de R4 een upgrade krijgen om verkeer af te leiden naar de E34 en de Liefkenshoektunnel. Op korte termijn moeten 12 kruispunten op de Kennedylaan aangepakt worden terwijl op lange termijn ook op R4-west de gelijkgrondse kruisingen moeten verdwijnen (om er een echte snelweg van te maken) wat een dure aangelegenheid kan worden bij de kruising met de N456 en tramlijn 1 in Wondelgem. Meer opvallend is echter dat de Vlaamse regering heeft besloten het afschuwelijke viaduct aan het Antwerpse Sportpaleis af te breken of toch minstens te reduceren en (deels) in te kapselen. Een ferme vooruitgang voor de leefbaarheid! Totale kostprijs: rond de 5,5 miljard euro indien in juli de Lange Wapper alsnog de betere optie blijkt. Een deel daarvan zal via tol betaald worden.

Massale investeringen in de Antwerpse mobiliteit en leefbaarheid dus. Het weze hen van harte gegund. Alleen, dat knaagt toch wel ferm in Gent. Al bijna 40 jaar wordt daar gewacht op investeringen in mobiliteit en leefbaarheid ter hoogte van de Dampoort, die tevens invloed hebben tot een ferm stuk buiten Gent. En dan zwijg ik nog over de Siffertunnel en andere. Uit vragen van Helga Stevens van deze week bleek echter dat er zelfs nog geen begin van planning is hierin! Het gaat hier nochtans helemaal niet om astronomische bedragen: voor de tunnel onder de Dampoort gaf ik vorige keer reeds het cijfer van minder dan 1% van de kostprijs van alleen al de Oosterweelverbinding. De tijdelijke, spuuglelijke en lawaaiierige fly-over die in 1973 gebouwd werd om de komende 10j (in afwachting van een degelijke oplossing) de problemen op te vangen, is ondertussen al lang weer afgebroken. Helaas, nog steeds zonder zicht op een oplossing. (klik op de foto's voor een grote versie in lightbox)

Een initiatief gestart door Sarah Fiers na het zoveelste dodelijke ongeval (op een zebrapad!) en ondertussen mee getrokken door collega-fietsersbonder Yves (van fietsbult) waar ik graag mijn steun aan verleen: maak de Gentse stadsring eindelijk 21e-eeuws en een heel pak veiliger dan de muur die hij nu is! Een dringende oproep aan het Vlaams Gewest.

Onderstaand persbericht van mijn hand werd zonet verstuurd naar de (lokale) redacties. N-VA Gent roept Karin Temmerman (SP.a) en het Gentse stadsbestuur op om te stoppen met zich te verstoppen achter het Vlaams Gewest of geschillen met NV Christeyns om de Handelsdokbrug te bouwen en de Dampoortstrop te ontwarren.

In een flyer roept Animo Gent, de jongerenbeweging van de SP.a, op tot een actie aan Dampoort: het getalm van de Vlaamse Regering voor een structurele aanpassing van deze (vooral voor fietsers) levensgevaarlijke situatie is hen een doorn in het oog. Iets waarin ik hen alleen maar kan bijtreden natuurlijk.

Tijdens de voorbije verkiezingscampagne, hield ik een video-pleidooi om werk te maken van aantrekkelijke en leefbare steden, om onze schaarse open ruimte maximaal te beschermen. Leefbaarheid wordt door vele zaken bepaald, op één ervan ging ik nog een eindje verder door (eveneens met een video) te pleiten voor een tunnel onder de Dampoort, met alle bijhorende voordelen. In een van de commentaren stelde Frank echter dat dit technisch niet haalbaar is, terwijl schepen van mobiliteit (en wonen) Karin Temmerman op een infovergadering stelde dat het project afgeschoten werd enkel en alleen omwille van de kostprijs. Tijd om een en ander uit te zoeken dus!

Soms is het onderscheid tussen de bevoegdheden op Vlaams en op lokaal niveau niet altijd even duidelijk. Zo worden grote lokale infrastructuurwerken dikwijls (deels) bekostigd door de Vlaamse regering. De Vlaamse regering geeft bijvoorbeeld financiële steun aan de steden en gemeenten voor de aanleg van fietspaden. De aanleg en het onderhoud van gewestwegen en snelwegen is eveneens een Vlaamse bevoegdheid, maar uiteraard is hiervoor overleg nodig met de lokale stedelijke overheid. Dikwijls gaat het ook om zaken die vooral een lokale impact hebben, zoals bijvoorbeeld wat betreft de Gentse stadsring aka R40. Om die stadsring is het dan ook te doen in deze post, meerbepaald om het complex Dampoort, de schrik van elke rijschoolstudent, decor van dagelijkse files en ongelukken en Russische roulette voor fietsers. Om hieraan een mouw te passen, plannen Stad Gent en het Vlaams Gewest een verlegging van het tracé van de stadsring vanaf de Muidelaan over het Handelsdok (via de Handelsdokbrug die een ware processie van Echternach geworden is gezien de vele vertragingen en soaps rond onteigeningen en budgetten) naar de Afrikalaan om ter hoogte van de Dampoort-Kasteellaan terug aan te sluiten op het bestaande tracé. Die aansluiting werd oorspronkelijk gepland via een tunnel onder de Dampoort, maar na herziening van de budgetten kreeg de viaduct-optie de bovenhand. Een mini-Lange Wapper scenario dus, slechts een fractie zo groot van wat ze in Antwerpen willen bouwen, maar niettemin een groot project. Een en ander stel ik graag visueel voor in onderstaand filmpje, met bijzonder veel dank aan Stefaan Declercq en Wesley Jacobs voor respectievelijk camera en montage. De video is ook hier in HD te bekijken.

Kan je je vinden in het idee? Sluit je dan aan bij deze Facebookgroep. Klein foutje in de video: de Dampoort werd verkozen tot 4e slechtste fietspad van Vlaanderen (en dus niet het slechtste), maar blijft niettemin moordend.

In Antwerpen groeit het verzet tegen de Lange Wapperbrug steeds verder aan. Terecht volgens mij: een autostrade midden de stad, boven de hoofden van de mensen, is gewoonweg vragen om meer longkankerpatiënten. Om nog maar te zwijgen van de verminking van bepaalde stukken stad, zoals het eilandje. Een tunnel lijkt me daar een betere oplossing. Daarbij komt nog dat de BAM ook geen onverdeeld positief imago meer heeft, oa door vakkundig de concurrentiemogelijkheden te laten liggen en het project aan één consortium (pogen) toe te kennen die bijna geheel zelf zijn prijs kan zetten. Om nog maar te zwijgen over het voorval waarin BAM vroeg om het controlerecht van het Vlaams Parlement in te perken: onaanvaardbaar gewoon!

Het verzet neemt ondertussen allerhande vormen aan. Een prachtig staaltje protest kan je hieronder bekijken en beluisteren: in de Wappersong trekken artiesten als Zita Swoon, tekstschrijver (pdw), Stef Kamil Carlens en de grote Raymond van het Groenewoud samen met Freya Piryns (Groen!) fel van leer tegen de brug op de melodie van Don' Look Back. Chique dinges!

Terwijl ze daar in Antwerpen zitten te knoeien met een brug die ze te veel hebben, zou elke Gentenaar moeten roepen "Hier met die brug!". Reeds jaren zit het dossier van de Handelsdokbrug immers muurvast. Deze brug zou de Muide moeten verbinden met de Afrikalaan, over het Handelsdok, om het grote verkeersinfarct Dampoort te kunnen oplossen. Met de Handelsdokbrug staat of valt ook het hele project "Oude Dokken" dat ik reeds eerder besprak.

Tijd voor een Gentse protestsong? Pierke Pierlala, Walter De Buck, Luc De Vos en Isolde Lasoen, smeer de kelen maar alvast!

Onderstaand artikeltje verscheen ondertussen ook op Gentblogt. Voor de geïnteresseerden: het project "Oude Dokken" is een project van het Stadsontwikkelingsbedrijf voor de herinrichting van de oude dokken in de (ondertussen in onbruik geraakte) voorhaven tot woonzone-aan-het-water naar een (imho prachtig) ontwerp van het Rotterdamse Office for Metropolitan Architecture van ondermeer Rem Koolhaas, Harvard-professor en een van de belangrijkste stadsarchitecten van de laatste decennia die ook instaat voor de bouw van de ondertussen beroemde wolkenkrabber China Central Television in Beijing, en architect Floris Alkemade, gastprofessor aan onze UGent. Het artikel is doorspekt met een aantal artists impressions, voorstellingen waarvan de uiteindelijke bouw nog lang niet zeker is.

Een van de (weinige) zaken waarvoor Facebook vree wijs is, is de aankondiging van activiteiten. Zo kreeg ik een uitnodiging voor het debat "Project Oude Dokken en toekomst voor de Dampoortwijk", iets wat men mij als geïnteresseerde Gentenaar van adoptie geen twee keer moet zeggen. Van het project had ik tot nu toe slechts een notie opgevangen, maar het zag er alleszins veelbelovend uit.

Zodus trok ik gisteravond naar het door Tienstiens georganiseerde debat in het centrum Ten Berg. De vrij kleine zaal zat propvol aanwezigen, een 75 man/vrouw schat ik. Allereerst werd het woord gegeven aan drie organisaties om hun visie op de zaak te geven: de Gentse Fietsersbond, Samenlevingsopbouw en buurtcomité De Toekomst. Door een oponthoudje was ik net na het academisch kwartiertje binnengeraakt, net op tijd voor de eerste spreker: de vertegenwoordiger van de Fietsersbond. Deze bracht een vrij warrig betoog, grotendeels afgelezen van zijn papieren. Kort samengevat gaf hij een aantal punten voor een goed fietsbeleid: fietsassen, fietspaden die bij voorkeur tussen het voetpad en de geparkeerde auto's liggen ipv tussen de rijbaan en de parkeerstrook. Uiteraard ging hij ook even in op de gevaarlijke situaties aan de grote Dampoortrotonde (die voor fietsers niet altijd een rotonde is) maar los daarvan was zijn betoog vrij algemeen en niet zozeer gericht op de Dampoort. Ondertussen werden foto's getoond van verschillende fietssituaties, maar deze stonden los van zijn betoog. Beter ware geweest om een echte presentatie te voorzien, waarbij de foto's de uitleg ondersteunen en er echt bij passen. Kortom: communicatief geen al te goede beurt, niet echt to-the-point mbt de Dampoortwijk, maar inhoudelijk wel in orde. De organisatie was wel vergeten mee te geven dat elke spreker slechts 10 minuutjes kreeg, waardoor na 20 minuten het betoog nog niet helemaal afgerond was, maar soit.

De tweede spreker, een vertegenwoordiger van Samenlevingsopbouw, was communicatief een heel pak beter en voorzien van een voorbereide presentatie die zijn betoog ondersteunde. Belangrijkste boodschap was dat bij het project Oude Dokken ook naburige wijken (zoals Sluizeken-Tolhuis-Ham) betrokken moeten worden om de leefkwaliteit aldaar te verbeteren. Hij suggereerde bijvoorbeeld dat de stad woningen in slechte staat in deze wijken zou opkopen om te slopen of te renoveren, en de bewoners een (al dan niet sociale) woning zou aanbieden in de nieuwbouw aan de dokken. Hij toonde zich tevens een voorstander van de hoogbouw: enerzijds omdat er genoeg mensen zijn die graag in hoogbouw wonen, anderzijds omdat door middel van hoogbouw er voldoende woningen voorzien kunnen worden en er tegelijk onbebouwde ruimte kan behouden blijven voor groen, iets waar de omgeving zeker nood aan heeft. Uiteraard werd ook de nood aan een sociale mix beklemtoond.

Als laatste spreker had men een plaatselijke getuige van NIMBY uitgenodigd die het buurtcomité moest vertegenwoordigen. Van hem onthou ik vooral het citaat "ik weet wat het probleem is. Het probleem, dat is de jeugd! Die jonge gasten en die kinderen, dat hangt hier rond op straat en steekt vanalles uit". Vol trots wist hij ook een heel betoog af te steken dat hij mede-uitvinder is van de naam "de groene banaan" en werd er constant verwezen naar een paar mensen uit de zaal die wellicht slechts een paar mensen uit de buurt kenden. Een heel betoog, duidelijk niet voorbereid, compleet onsamenhangend, soms getrakteerd op een paar afwijzende maar ingetogen reacties uit de zaal en zonder echt een punt te maken, buiten misschien het feit dat hij inspraak wil.

Het geheel werd doorspekt met filmpjes gemaakt door studenten van de opleiding Sociaal-Cultureel Werk van Hogeschool Gent Arteveldehogeschool. Stuk voor stuk fijne filmpjes die de wijk in kaart brachten en mensen aan het woord lieten over de verschillende thema's van de avond. Heel goede zet. Helaas was er een synchronisatieprobleem en liep het geluid soms tot meer dan 2 seconden achter op het beeld, wat bij momenten ook voor hilarische effecten zorgde. Voor en na de pauze kregen we een muzikaal intermezzo door Bruno Bauwens, die dat wel ferm goed deed.

Het tweede deel was dan het echte debat, met schepen Karin Temmerman (SP.a), Marc Heughebaert (Groen!), Pascal Dedecker (UA) en moderator John Vandaele. Pas hier kregen we enige duidelijkheid over de stand van het geheel: een situatieschets van de plannen en een status van het probleem Handelsdokbrug en de verschillende moeilijkheden daarmee. De schepen deed dat vrij goed, al verwees ze voor het probleem Handelsdokbrug vooral naar het Vlaams Gewest terwijl haar partij eveneens in de Vlaamse regering zit. Niet zo heel netjes dus, maar voor de rest een goed betoog met een duidelijke visie waarin uitbreiding van de wooncapaciteit door middel van stadsinbreiding centraal staat. Ook Marc kon in het debat uitpakken met een heel degelijke dossierkennis en sterke argumenten. Helaas soms wel een beetje met een gebrek aan pragmatische ingesteldheid: zijn pleidooi voor een P+R buiten het centrum valt zeker te steunen, maar van deze verklaring voor zijn tegenstem in de gemeenteraad voor de tijdelijke parking op de terreinen van de NMBS aan het station Dampoort werd door de schepen brandhout gemaakt met het argument "beter dat dan niets, als voorlopige oplossing in afwachting van een met openbaar vervoer (tram) ontsloten P+R verderop, een P+R die zonder goede tramverbinding (die in de pijplijn zit) een maat voor niets zou zijn". De vragen uit de zaal werden goed beantwoord, en om 23u zat het geheel erop. Een interessante avond, zeker voor verbetering vatbaar (een inleiding/voorstelling/probleemschets in het begin van de avond met reacties daarop zou bvb een goede zet zijn, alsook een grotere politieke diversiteit), maar zondermeer geslaagd. Meer van dat!

Een reportage van het debat is ook te zien op AVS.