José Manuel Barroso

José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, hoor ik echt graag spreken. Eén keer heb ik dat geluk gehad, toen hij in het kader van het Internationaal StudentenForum aan de UGent in debat ging met de studenten. Helaas moest ik het geheel toen wel volgen vanuit de zaal naast de aula, met livestream en werd de boel vroegtijdig afgebroken om plaats te maken voor de persconferentie.

Zijn speech begon hij toen met een woordje in het Nederlands, weliswaar met wat haar op, maar toch vrij behoorlijk. Respect en applaus van het publiek waren de oogst. Na een korte, vrij droge inleiding, kwam hij op dreef. Toen hij aanbelandde bij de zaken waarvoor hij zelf hard aan het zeel trok, zoals het nieuwe klimaatplan, straalde de bevlogenheid waarmee hij dit alles verdedigde slechts één ding uit: pure passie.

Het is wellicht met deze passie voor het Europese project dat hij gisteren uithaalde naar het populisme van de EU-leiders:

Het is niet mogelijk Brussel van maandag tot zaterdag te bekritiseren en dan op zondag de burgers te vragen om voor Europa te stemmen. Het is niet met populistische slogans dat men het vertrouwen van de burgers in Europa zal herstellen.

Nagels en koppen, u weet wel. Het is ook bij ons een typisch probleem: populaire maatregelen (zoals de invoering van een garantieperiode van 2 jaar op elektronische aankopen) worden op eigen hoed van de nationale minister gestoken (in dit geval Freya), terwijl onpopulaire maatregelen verkocht worden onder het mom "het moet van Europa". Niet te verwonderen dat Ierland dan "nee" stemt tegen het Lissabonakkoord aka de Europese grondwet. En dat nota bene voor het land dat het meest van al de vruchten van de EU geplukt heeft: vanaf de rand van de afgrond dankzij Europese impulsen uitgroeien tot een economisch succesverhaal aan de top op wereldniveau, en dan nog een welgemeende "fuck you" in de richting van Europa sturen. Inderdaad, soms heeft het volk gewoon ongelijk.

Niettemin zit de EU echter wel degelijk met een democratisch deficit. Dat softwarepatenten besproken en goedgekeurd worden op een vergadering van de Europese ministers van landbouw en visserij, sorry, maar dat stinkt. Gelukkig was er toch nog het parlement dat het been stijf hield. Datzelfde parlement dat met het Lissabonakkoord meer invloed en macht zou krijgen, een goede zaak voor het democratisch gehalte dus.

Hopelijk kan er nog een oplossing gevonden worden voor het Ierse "neen", en hopelijk heeft zijn oproep van gisteren ook enig effect in de verschillende lidstaten. Ik hoop het van harte.