Nederland

Image by f-l-e-x via Flickr

Volgende week hebben mijn schatje en ik weer iets te vieren: onze eerste kus ligt dan immers alweer 7 jaar achter ons.  En hoe kunnen we dit beter vieren dan er met ons tweetjes een paar dagen tussenuit te knijpen?  De keuze is deze keer gevallen op Rotterdam, een grote, bruisende stad die bij mij vooral bekend staat om haar vooruitstrevende en gedurfde architectuur.  De Erasmusbrug en het hele project Kop van Zuid zijn ronduit pareltjes!  Ik kijk er al naar uit.  En waar ik ook naar uitkijk, is het hotel.  Geen klassieke toestanden deze keer, maar het H2otel: een hotel op een schip in de Wijnhaven.  Kwestie van de sfeer helemaal op te snuiven.

Vorige week pakte de Vlaamse Regering uit met een primeur: minister-president Kris Peeters riep in het kader van de uitdieping van de Westerschelde de ambassadeur van Nederland op het matje. Een diplomatieke oplawaai van jewelste. Tegelijk pleitten enkele Antwerpse liberalen, aangevoerd door Annick De Ridder, voor een boycot van Zeeuwse mosselen. Het scheelde niet veel, of het Vlaamse wegenvignet werd weer bovengehaald om die stoute Zeeuws-Vlamingen een lesje te leren. Misschien moesten we die plannen van Leopold II nog maar eens nader bekijken en onder leiding van minister De Crem Nederland (of op z'n minst Zeeuws-Vlaanderen) annexeren...

Een dik jaar geleden schreef ik deze postjes over de invoering van een stadstol ter bestrijding van congestie en vervuiling door het wegverkeer in steden. Het voorbeeld van in de eerste plaats Gothenburg, Stockholm en andere Zweedse steden, en nadien Londen en enkele Duitse steden krijgt ondertussen meer en meer navolging van 70 steden in acht Europese landen, zoals te zien op dit mooie overzicht. Zo is sinds 9 oktober 2008 in Amsterdam een milieuzone ingericht voor vrachtverkeer. Deze zone omvat het volledige gebied binnen de ring A10, uitgezonderd Amsterdam-Noord en enkele bedrijventerreinen en is hiermee de grootste milieuzone in Nederland. Nu wordt deze reglementering uitgebreid naar bestelwagens en overweegt het gemeentebestuur een uitbreiding naar alle personenwagens. Geen slechte zaak als je't mij vraagt. Nederland heeft trouwens een heus expertisecentrum milieuzones waar heel wat interessante info te vinden is. Vlaanderen hinkt helaas achterop. Het enige wat te vinden is, is dit groene wetsvoorstel in de Kamer om gemeenten de bevoegdheid te verlenen om milieuzones in te stellen. Het is nog steeds hangende...

Maatregelen waarvan ik graag nogmaals op de noodzaak ervan hamer! Vlamingen leven immers voortdurend in een stofwolk. Nergens in Europa worden zoveel gezonde levensmaanden ingeboet als in Vlaanderen. De grote schuldige hier is het fijn stof, waarbij dieselroet met de kleinste deeltjes het gevaarlijkst van al is: dit fijn stof laat de grote bloedvaten dichtslibben, veroorzaakt hart- en vaatziekten, longkanker en andere longaandoeningen, om nog maar te zwijgen van de gevolgen voor astmalijders en de ziektekosten in het algemeen. 1/20 vroegtijdige overlijdens is te wijten aan fijn stof. Het is dan ook vooral dit dieselroet dat, in tegenstelling tot andere vuile smogwolken, lokaal geproduceerd wordt en niet vooral uit het buitenland afkomstig is: pieken in fijn stof komen immers alleen voor bij windstil weer. Met de huidige gang van zaken zullen Vlaanderen en België de Europese norm voor fijn stof ook niet halen: de daggrenswaarde van 50 µg/m³ die hoogstens 35 dagen per jaar overschreden mag worden, overschreden we in 2007 in 33 van de 62 meetstations in België, in 2008 in 24 stations en dit jaar werd de norm al na amper een maand in twee derde van de stations tussen de 10 en 15 dagen overschreden. Helemaal niet goed bezig dus.

Ik ben ervan overtuigd dat er op termijn voor dit soort maatregelen een maatschappelijk draagvlak te vinden is als de politiek de stap durft te zetten. Zo meldt De Standaard dat er in eerste instantie ook veel tegenstand tegen deze maatregel was in Stockholm. Op een referendum zes maanden later kreeg deze echter een meerderheid achter zich om de eenvoudige reden dat de levenskwaliteit er sterk op vooruit was gegaan. Het aantal voertuigen in de stad daalde met 14 procent, tijdens de piek zelfs met 30 procent, terwijl de luchtkwaliteit erop vooruit ging: een daling van fijn stof (PM10) met 12 procent, en van stikstofoxiden (NOx) met 8 procent. Dit onderzoek uit 2000 (vier jaar na de invoering) spreekt zelfs van een daling aan fijn stofdeeltjes van 40%. Een ware verademing zowaar. Je merkt het als fietser of voetganger ook wel als een (zware) oude vrachtwagen je voorbij rijdt. Een enquête in Eindhoven leverde zelfs 83% voorstanders van dergelijke maatregel op.

Echter, een bijkomende stimulans voor invoering van dergelijke maatregel kan wel eens de economische crisis zijn. Deze maatregel kan immers de aanschaf van milieuvriendelijke(r) wagens bevorderen. Zeker als de inkomsten van dergelijke tol en boetes gebruikt wordt voor een korting bij de aanschaf van properder wagens. Een slooppremie waarvoor onze federale overheid momenteel het geld niet heeft. Een nuloperatie voor de overheid, een stimulans voor de burger en onze economie. Als Toyota op drie jaar tijd de hybride Prius kon ontwikkelen (de enige wagen die Londen binnen mag zonder congestion tax te betalen), dan moeten Europese constructeurs hetzelfde kunnen als ze hiertoe gestimuleerd worden. In dat opzicht hoop ik ook dat Opel Antwerpen zich op dergelijke evolutie richt: louter auto's in elkaar vijzen, serieproductie, is (met alle respect voor de werknemers) een industrie die ten dode opgeschreven is in ons land. Daarvoor zijn Oost-Europa en Azië veel goedkoper. Ons land kan echter wel het verschil maken met innovatie. Daarvoor dient ook Flanders Drive, en zo gaat ook Volvo Cars Gent te werk: nieuwe productielijnen worden geoptimaliseerd in Gent en vervolgens naar het Oostblok verhuisd. Of zoals een van mijn favoriete economen Geert Noels het stelt: we zouden met dergelijke maatregelen de race doen starten voor een echte Europese wagen van de toekomst. Als Toyota de klus in drie jaar klaarde, hoe lang zou dat bij ons duren? Opel Antwerpen: ga ervoor! Of wat dacht je van de ontwikkeling en productie van een milieuvriendelijke City Shuttle? Of elektrische sportwagens? Waar Tesla Motors in 2006 in geslaagd is met de Roadster, moet hier ook kunnen en voor een nieuwe dynamiek kunnen zorgen!

Uiteraard is een slimme kilometerheffing (ter vervanging van andere lasten) nog altijd een pak beter wegens de grotere mogelijkheden aan parameters, universele toepasbaarheid en betere controlemogelijkheden. Al dan niet aangevuld met een simpel verbod om met bepaalde klasses van vervuilers stadscentra in te rijden. Maar het is een goede oplossing in afwachting van de kilometerheffing. Die kilometerheffing moet er voor ons dan ook komen voor alle voertuigen, dus ook personenwagens en niet alleen vrachtverkeer waar nu al plannen voor zijn.

Foto: demonstratie van het effect van een roetfilter op een dieselwagen

Verder blijft het onbegrijpelijk dat een roetfilter op dieselwagens nog altijd niet verplicht is. Op nieuwe wagens zal dat na al die jaren gepalaver pas verplicht worden vanaf september 2009. En dan hebben we het nog maar over nieuw ontwikkelde voertuigen die nog gehomologeerd moeten worden. Modellen die al op de markt zijn, mogen nog zonder roetfilter geproduceerd worden tot januari 2011. Dit terwijl (gesloten) roetfilters ingebouwd bij productie meer dan 90% van de roetdeeltjes tegenhouden en de achteraf geplaatste half-open filters (die minister Crevits wil subsidiëren voor 80 % aka 400 €) slechts 30 tot 50% van de roetdeeltjes tegen. Op bestaande wagens komt er helaas voorlopig ook nog geen verplichting. Nederland wou overigens reeds begin 2007 roetfilters op nieuwe wagens verplichten maar werd hierin tegengehouden door de Europese Commissie. En dan zwijgen we nog over het feit dat diesel in ons land nog altijd fiscaal vriendelijker is dan de minder vervuilende benzine.

Maar vooral:

Voor onze instuif, ondertussen al een tijdje geleden, hadden we van een aantal mensen Bongo-bonnen gekregen voor een fijn weekendje naar keuze. Dit weekend was het tijd om die eens te gaan gebruiken.

We kozen voor een weekendje Erve Bossem, een boerderij in het puntje van Twente, NL, tegen de Duitse grens. Vandaar zouden we de omgeving per fiets verkennen.

Ferm gezellig, daar met ons tweetjes. Heel ontspannend. Ook een heel mooie omgeving, vriendelijke mensen, en redelijk goed weer. Ideaal voor een tochtje met de fiets. We hadden mijn Brompton en een Beixo mee. Het verschil was duidelijk merkbaar: daar waar de gehele koffer ingepalmd werd door de Beixo, nam mijn Brompton nog geen volledig zitje in beslag op de achterbank. Wellicht kon hij zelfs tussen de zetels. Helaas bleek de Beixo defect toen we toekwamen, maar geen nood, er waren fietsen te huur op de boerderij.

Zaterdagavond is het een klein tochtje geworden naar Ootmarsum, het oudste stadje van Twente, en daar eten in een fijn restaurantje middenin het centrum waar vooral het grote aantal kunstgalerieën opviel. Op zondag kozen we voor de Molenroute, een route langs, u raadt het al, tal van typische Hollandse windmolens en een watermolen. Die molens staan blijkbaar middenin woonwijken, terwijl je die bij ons eerder eenzaam in volle wind op een berg vindt. Nu ja, bergen zijn daar ook niet echt te vinden. Het tochtje zelf was heel erg op 't gemak, met vooral genieten van de rust, de omgeving en elkaar. Een terrasje kon natuurlijk ook niet ontbreken.

Het verblijf op de boerderij zelf was ook meer dan in orde. Een authentieke Twentse boerderij met uiterst prachtige en ruime opgeknapte kamers, vriendelijke boer, en zelfs een kudde zeldzame Brandrode runderen. Die beesten worden blijkbaar in de laatste maanden op een dieet gezet met ondermeer rode wijn. Van een galgenmaaltje gesproken. Het zou bijzonder goed vlees moeten opleveren. We hebben dan ook een pakketje meegenomen van daar. De eerste portie hebben we gisteren klaargemaakt, en het moet gezegd worden: ferm goed vlees, meer van dat!

Enige minpunt die weekend: blijkbaar zijn de Hollanders zo gek om zelfs tijdens het weekend massaal in de file te gaan staan. Niet te doen zeg. Maar verder echt een heel fijne tijd gehad, met dank aan de gulle schenkers! Foto's zijn hier te vinden.